 |
 |
 |
Gıdaları Koruma Yöntemleri |
 |
 |
 |
• Gıdaların bozulmadan durabileceği süreyi uzatmak, böylece tüketiciye taze gıdalar sunmak için belli yöntemler uygulanır.
• Kurutma: Mikroorganizmaların yaşaması ve aktif olması için ihtiyaç duyduğu suyun ortamdan uzaklaştırılmasıdır.(kurutulmuş sebze-meyveler)
• Oksijensiz ortamda tutma: kimi mikroorganizmaların yaşaması ve aktif olması için gereksinim duydukları oksijenin ortamdan uzaklaştırılmasıdır(ör:vakum ambalajlı salam, sosis vb.). Ayrıca oksijenin neden olduğu kimyasal tepkimeleri engellemek için vakum ambalaj kullanılır.
• Isıtma (ısıl işlem): Mikroorganizmaları öldürecek veya faaliyetlerini engelleyecek sıcaklıkta tutmaktır. Uygulanan ısıl işlem ile gıdalara da bulunan sağlığa zararlı mikroorganizmalar öldürülüp, zararsız mikroorganizmalar (belli sayıda ve güvenilir seviyede) gıdada kalabilir (ör: pastörize süt). Bu durumda gıdanın ömrü günlerle sınırlıdır. Uygulanan ısıl işlem ile gıdalarda bulunan tüm mikroorganizmalar öldürülebilir (ör: sterilize süt). Bu durumda gıdaların ömrü aylar-yıllar ile belirtilir.
• Tuzlama: Gıdaları hiç ısıtmadan, tuzlama yöntemi ile koruyabiliriz. Ortamda belli bir miktarda tuz bulunması, mikroorganizmaların faydalanacağı suyu azalttığından, gıdanın tazeliği bozulmadan dayanabildiği süre uzar (ör: pastırma, salamura balık, beyaz peynir vb.).
• Katkı maddeleri ile koruma: yasalarla kullanımına izin verilen miktarlarda gıdalara katılarak hem bozulmalar önlenir hem de gıda maddesine daha iyi bir yapı kazandırılır. (ör: sucuk, sosis vb.).
• Işınlama: Dünyada yeni uygulanan bir yöntemdir. Ülkemizde de uygulamaları oldukça yenidir. Gıdalardaki mikroorganizmaların insan sağlığına zarar vermeyecek biçimde ışınlar ile yok edilmesi veya azaltılmasıdır. Birçok gıdaya uygulanabilir. Ancak özellikle ısıtma, tuzlama vb. işlemlerin yapılamadığı ürünlere uygulanır.(ör: baharatlar). Bu yöntemin en büyük avantajı gıdaları, doğal yapılarını ve besin öğelerini bozmadan korumasıdır.
• Soğutma ve dondurma: Gıda maddeleri soğukta (+4°C) veya –18-26°C gibi daha düşük sıcaklık derecelerinde muhafaza edilerek bozulmalara ve zehirlenmelere neden olan mikroorganizmaların faaliyetleri en düşük düzeyde tutulur.
|
 |
 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Gıdaları Ambalajlama |
|
|
|
|
|
Gıdaların üretimlerinden tüketimlerine kadar olan süreç içerisinde, gıdaları uygun koşullarda saklayarak, dışardan gelebilecek çeşitli kimyasal/mikrobiyolojik/fiziksel bulaşıcıları önlerler.
• Herhangi bir şekilde zarar görmeleri durumunda içindekileri koruyamadıklarından sağlam materyalden yapılmalıdır. Bu amaçla çoğunlukla gıda endüstrisinde ambalaj materyali olarak cam, plastik, kağıt ve metal kullanılmaktadır.
• Gıda ile doğrudan temas ettiğinden ambalaj materyalinin seçiminde çok dikkatli davranmalıyız.
• Tek kullanımlık(geri dönüşümsüz) ambalajları kesinlikle yeniden gıdanın taşınması ve korunması amacıyla kullanmamalıyız.
• Depozitolu ambalajların yıkanarak/ çalkalanarak geri verilmesine özen göstermeliyiz.
• Ambalajları plastik, cam, kağıt ve metal olarak ayrı ayrı toplayarak atmalıyız.
• Ambalajların üzerinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın üretim izni, tarih ve sayısı bulunmasına dikkat etmeliyiz.
• Ambalajlanmış gıdanın ambalajını, gıdanın bitiminden sonra başka bir gıdanın saklanması için kullanmamalıyız.
• İç metal yüzeyi aşınmış, çizilmiş ve kararmış konserve kaplarda bulanan gıdaları tüketmemeliyiz.
• Gıdaları saklarken gazete kağıdı gibi gıdalarla temas etmemesi sarmamalıyız.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bilinçli Tüketici Olmanın Şartları |
|
|
|
|
|
• Yasal olarak gıdaların ambalajlı ve etiketli satışa sunulması gerekmekte olup gıda maddelerinin etiketindeki
- Gıda maddesinin adı
- İçindekiler
- Net miktarı
- Firma adı, adresi ve üretildiği yer
- Son tüketim tarihi
- Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından alınmış üretim iznini gösteren tarih ve sayısının olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
• Dondurulmuş ürünlerin evde dondurucularda saklanması gerekir. Alışverişte en son bu ürünleri satın almalı ve en kısa sürede dondurucuya koymalıyız.
• Satın alındıktan sonra son kullanma tarihi geçmemiş olsa bile gıda maddesinin ambalajı açıldığı anda bozulma, küflenme, renk değişikliği veya kokusunda değişiklik varsa böyle gıdaları tadına bakarak kontrol etme yoluna gitmemeli, ürünü tüketmeden iade etmeliyiz.
• Herhangi bir istenmeyen durumla karşılaşıldığında Tarım ve Köy İşleri ve Tüketiciler Birliği’ne Tarım İl Müdürlüklerine şikayette bulunmalıyız.
• Alt ve üst kapakları
• Normal görüntüsünü kaybetmiş ve böylece bombaj (şişkinlik) oluşturmuş konserve kutuları almamalıyız.
• Etiket üzerindeki Bilgiler kontrol edilerek kullanım süresi geçmiş gıdaları tüketmemeliyiz.
• Vakum paketlenmiş ürünlerde vakum herhangi bir nedenle bozulmuş ise bu ürünleri tüketmemeliyiz.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
